Strzałka wodna (Sagittaria sagittifolia)
Strzałka wodna jest rośliną wyjątkowo ciekawą i atrakcyjną. Nie powinno jej zabraknąć w żadnym stawiku ogrodowym. W Polsce występuje dość pospolicie na niżu, zarówno przy brzegach wód płynących jak i stojących. Są jednak rejony gdzie strzałki nie znajdziemy, na szczęście można ją nabyć w sklepach roślinami wodnymi.
Strzałka jest rośliną bulwiastą i tylko bulwki zimują w podłożu zbiornika. Można nazwać ją rośliną ze spóźnionym zapłonem. Podczas gdy zaczynają kwitnąć lilie wodne, a o kwiatach kaczeńca już dawno zdążyliśmy zapomnieć strzałka zaczyna dopiero kiełkować (koniec maja). Najpierw pojawiają się półprzezroczyste, wstęgowate liście podwodne. Przypominają one znane akwarystom liście nurzańca. Widziałem kiedyś w Pilicy strzałki rosnące na głębokości ponad 1 metra. Rośliny owe miały wykształcone tylko bardzo długie liście podwodne i w niczym nie przypominały znanej ze zdjęć strzałki. Zazwyczaj jednak rośliny rosną płycej, wówczas kolejnym etapem rozwoju są liście pływające (podobne do grążela). Później pojawiają się wspaniałe bardzo charakterystyczne liście w kształcie strzały. Stan gdy na jednej roślinie występują liście w różnej postaci jest nazywany różnolistnością lub heterofilią. Strzałka jest znakomitym przykładem tego zjawiska. Na pierwszym zdjęciu widać wszystkie trzy postaci liści (trójpostaciowość) u młodej rośliny.
Sztywne, błyszczące, strzałkowate liście są główną atrakcją strzałki wodnej, lecz roślina wydaje także ładne kwiaty. Ich płatki mają kolor biały z fioletową nasadą i są dość duże. Pojawiają się one od czerwca do sierpnia na 3-kanciastej łodydze. Są usytuowane piętrowo w okółkach, po 3 sztuki w każdym. Są jednopłciowe - na dolnych okółkach występują kwiaty żeńskie (słupkowe), na górnych zaś męskie (pręcikowe). Wyselekcjonowano także odmianę o kwiatach pełnych, która (jak zwykle) nosi nazwę 'Flore Pleno'. Po przekwitnięciu kwiatów pojawiają się duże, kolczaste, atrakcyjne owocostany. Ich średnica może przekraczać 2 cm i wśród roślin wodnych może z nimi konkurować tylko jeżogłówka. Osobiście uważam, że owoce strzałki są ładniejsze. Owocostan składa się z wielu płaskich, jajowatych, przezroczystych płytek (owocków), które ściśle przylegają do siebie tworząc kulę. Każdy owocek ma wielkość niewiele przekraczającą 0.5 cm, zawiera w środku jedno nasionko i zakończony jest kolcem. Ten zielony kolec jest jedyną częścią owocka, która wystaje z owocostanu (fotografia poniżej).
Często łodyga nie jest w stanie zbyt długo dźwigać ciężkich owocostanów i łamie się lub pochyla do wody. Owocostan rozpada się wówczas na pojedyncze płytki. Jak wspomniałem wcześniej strzałka rozpoczyna wegetację bardzo późno. Niestety równie szybko roślina żółknie i znika (wrzesień). Na zimę pozostają tylko zimujące w podłożu bulwki, a po nadziemnej części strzałki nie pozostaje żaden ślad.
W oczku wodnym strzałkę najkorzystniej jest posadzić na głębokości
ok. 25 cm. Wówczas liście wyrastają ponad wodę na około 0.5 metra.
Dopuszczalne jest także sadzenie w strefie błotnej, jednak wówczas strzałki
mają się dużo gorzej. Strzałki są w pełni mrozoodporne i w zasadzie
jedynym problemem mogą być mszycę, atakujące czasami roślinę. Rozmnażanie
strzałek odbywa się w sposób bardzo ciekawy. Dorosła roślina wypuszcza długie pełzające
w podłożu lub nad nim rozłogi. Na ich końcach znajdują się bulwki zakończone
bardzo długim uśpionym pączkiem. Bulwka wraz z pączkiem ma aż 4 cm długości,
z czego zaledwie 2 cm to wymiar bulwki. Gdy roślina pod koniec lata zamiera rozłogi
także giną i pozostaje tylko bulwka. Jest ona cięższa od wody i osiada na
dnie zbiornika, gdzie w przyszłym sezonie daje początek nowej roślinie. Strzałkę
można wysiewać także z nasion, jednak wówczas na dorodną roślinę trzeba dłużej
czekać. Nasionko wewnątrz owocka ma wielkość 1 mm. Strzałka szerokolistna (Sagittaria latifolia)
Strzałka szerokolistna (Sagittaria latifolia) to gatunek pochądzący z Ameryki Pólnocnej. W odróżnieniu do strzałki wodnej posiada kwiaty o żółtych pręcikach, które prezentują sie atrakcyjniej. Kwitnie podobnie jak nasza rodzima strzałka lipiec - wrzesień. Podstawową różnicą odrózniającą oba gatunki są liście, które u strzałki szerokolistnej są szersze i nie mają tak ładnego strzałkowatego kszatałtu - są zaokraglone na końcach. Zimuje w postaci bulwek pojawiających się na rozłogach. Mrozoodporność wystarczająca, choć jeden raz podczas dużego ocieplenia w lutym strzałki zaczeły rosnać i jak w marcu powróciły mrozy to część roślin tego nie przeżyła - nasze odporniejsze rodzime strzałki na to nie zareagowały.
W oczkach wodnych strzałka szerokolistna jest gatunkiem bardzo popularynym, i spotkamy go częściej od rodzimych strzałek. Z zakupem ich też nie będzie kłopotu. Strzałki szerokolistne gdy temperatura jest odpowiednia rozrastają się szybko i oprócz bulwek wytwarzanych na koniec sezonu wydają też nowe rośliny na rozłogach. Stanowisko uprawy powinno być słoneczne a podłoże żyzne.
Strzałka wodna, Strzałka szerokolistna - zamów sadzonki on line.